
امکان شناخت و محدودیتهای آن از منظر فیلسوفان تاریخ | مهدی رزاقی طالقانی
شناخت تاریخی نوعی «شناخت تفسیری» است که بین گذشته، حال و افقهای معنایی مورخ پیوند برقرار میکند.

شناخت تاریخی نوعی «شناخت تفسیری» است که بین گذشته، حال و افقهای معنایی مورخ پیوند برقرار میکند.

این تناقض آشکار است: جامعهای که در ظاهر برای شاهنامه و فردوسی غیرت به خرج میدهد، در عمل هیچ کنشی برای پاسداشت و تداوم آن انجام نمیدهد.

نیل به عینیت مطلق برای مورخ غیرممکن خواهد بود. گفتهاند تاریخ باید این اندازه جرئت داشته باشد که یک کلمه دروغ بر زبان نیاورد، اما این اندازه هم وجدان باید داشته باشد که یک کلمه راست را نیز کتمان نکند.

ادب جدایی یعنی ردّی سبک بر دل دیگری گذاشتن، نه زخمی عمیق. و برای کسی که رها میشود، یعنی سیاه نکردن گذشته و احترام گذاشتن به انتخابهایی که محصول زمانهای دیگر بودهاند.

اگر داستان مزرعهٔ حیوانات جرج اورول دربارهٔ گروهی از جانوران اهلی بود که به قدرت رسیدند ، مزرعه امروز ایران چیزی شبیه موزهای است که در آن فسیلهای زنده تریبون و قدرت را در دست دارند.

فلسفه تاریخ هگل نوعی «تلهئولوژی» یا غایتمندی تاریخی است: تاریخ به سوی هدفی پیش میرود، و آن هدف چیزی جز تحقق آزادی و خودآگاهی نیست. همین نگاه، فلسفه تاریخ را از یک توصیف صرف به یک تفسیر فلسفی و معنادار بدل کرده است.

ما برای قرنها همسایگی و ارتباط، نیازمند درک و تعامل با همسایه همزبان افغانستانیمان هستیم و بادی که امروز به اشتباه کاشته شود، طوفانی است که بعدها درو خواهد شد.

گفتگوی ما طولانی شد و در نهایت گفت: «برای من پیادهروی تا وقتی ارزش داره که عراقیها و طرفدارای سیستانی نذارن این پیادهروی به نمایش و نقاب ایرانی آلوده شه و اگر اونجا هم به این چندچهرهگی دچار شه، از فهرست عادت سالانه من حذف میشه.»

«من هنوز اینجا هستم»؛ فیلمیست درباره مقاومت. اما نه از نوع شعاری و قهرمانانه. مقاومت اینجا به شکلِ ماندن است؛ زنده ماندن، مادر بودن،

مطالعهٔ تاریخ میتواند کنجکاوی محض (دربارهٔ اینکه پیشینیان ما چگونه بودند و چه میکردند) را ارضا کند؛ ما را در تخیل چیزهای عجیب و غریب یاری و ترغیب کند

نوابغ افرادی برجستهاند که با قدرت رهبری و اختراعات بزرگ خود، تحولات تاریخی ایجاد میکنند. با این حال، تأکید میشود که برخی مردان بزرگ صرفاً نقش اختراعات ندارند بلکه از طریق تغییرات اخلاقی و فرهنگی، جوامع را متحول میکنند.

ایدئولوگهای نژادپرست، نظریهپردازان حوزههای ژنتیک و ورزش و به تبع آنها مردم عادی، موفقیت دوندگان سیاهپوست در رشتههای سرعت را به ویژگیهای زیستی و نژادی خاص نسبت میدادند.
M R TALEGHANI’S WEBSITE
مجالیست برای سیاستخوانی و تاریخخوانی و نگاه فلسفی به آنچه هست و نیست و باید باشد.