مقدمه
ناصرالدین شاه قاجار از جمله پادشاهان نواندیش ایران بود، که علیرغم کارنامه نه چندان پر و پیمانش، اولین پادشاه ایرانی بود که خاطرات خود را نوشت؛ و شاید به عنوان تنها پادشاه نقاش ایرانی نیز بتوان از او یاد کرد. ایران زمانه ناصرالدین شاه آغازین تحولات فرهنگی و سیاسی ناشی از ظهور تمدن غرب را تجربه کرد و تصمیمات و علایق و گرایشات او در این دوره همواره مورد نقد و تحلیل تاریخ نگاران است.
عزالسلطنه
تمایل ناصرالدین شاه به خاطره نویسی در همسران و فرزندان وی نیز قابل مشاهده است و از جمله این فرزندان، عزالسلطنه بود که خاطرات خود را به قلم کشانده است و کتاب “در اندرن” حاصل ثبت وقایع گوناگون زندگی او در آن دوره است.
عزالسلطنه شخصیتی مستقل و آزاد داشت و به همین سبب خود را از اندرونی قصر پدر بیرون کشید و قادر به درک تحولات اجتماعی آن دوره گشت
طلاق و کشف حجاب و ازدواج مجدد و حضور در دربار روس ها به همراه پدر، عاشقانه های صریح و دفاع ضمنی از مخالفان سلطنت پدر و دیدار با میرزا رضا کرمانی قاتل شاه، پیش از اقدام به ترور او، تنها قسمت هایی از تجربیات به تصویر کشیده ی عزالسلطنه در کتاب “در اندرون” است.
آخرین فرزند ناصرالدین شاه در این کتاب فضای اندرونی پادشاه را برای مخاطب ترسیم می کند و پرده از بسیاری از روابط آن می گشاید
ارتباط پادشاه با زنان صیغه ای و رسمی و فرزندان و خدم و حشم که جزء رازهای مگوی تاریخ است را بر ملا می سازد و در نهایت تصویرگر زنی است که در برابر قواعد محصور کننده زنان در آن دوران عصیان می کند هزینه این عصیان را هم با تبعید سربلندانه پرداخت می کند.
این شاهزازه قاجاری با نام کامل خدیجه ناصری قاجار در سال هزار و سیصد و شصت و سه در تهران درگذشت و در آرامستان بهشت زهرا مدفون است
درباره کتاب در اندرون
افسانه اتحادیه نوه دختری عزالسلطنه خاطرات مادر بزرگ (در اندرون) را با اندکی تصرف در متن به شکل رمان_خاطره ای جذاب به زبان فرانسه منتشر کرده است و ترجمه نازیلا خلخالی از جذابیت متن اصلی به هیچ وجه نکاسته است و کتاب کماکان خواندنی و آموزنده است. به خصوص برای درک چهره دیگر “آقا زادگی” در ایران قدیم.
معرفی کتاب در اندرون
نویسنده: مهدی رزاقی طالقانی
