این عشق و آن عشق

در میانه اعترافات چند خطی از تجاوز و کابوس های سیاه
از عشق پرسیدن کمی دشوار است. برای متجاوز و موردِ تجاوز قرار گرفته، برای من، تو و ما، همه چیز خلط شده است انگار. امر جنسی و خواست قلبی هیچکدام در سر جای خود نیستند
در این وانفسای حیرانیِ روح و شیدایی تن، در قرن دسترسیِ آسان، آیا هنوز مثل مجنون که نه، مثل یک عاشق گمنام تهران و اصفهانِ عصرقاجاری می توان عاشق شد؟
آیا این عشق مبتذلِ لقلقه زبان ها و قلم های امروز، همان عشقِ “یک ساعت عشق، صد جهان بیش ارزدِ” دیروزهاست؟

۵ دلیل …

سالها به دنبال پاسخ به این سوال با استدلال و منطق و تحلیل بودم تا اینکه گذرم به یک مصاحبه با استاد محمدعلی اسلامی ندوشن با مجله زن روز در ٢ بهمن ١٣۴۴ افتاد.
آنچه در ادامه می آید بیان ۵ دلیل برای چرایی زوال عشق در دنیای امروز از زبان استاد است
*_ نکته: اضافه کردن و انتخاب شعرها با من بوده است و در متن مصاحبه نیست
بعد از کلمه خدا، سه کلمه زندگی، عشق و مرگ مهمترین کلماتی هستند که در فرهنگ بشر وارد شده اند.
عشق یک عارضه قوی، یک حالت تکان دهنده و لبریز کننده است که شخص را از وجود خود خارج می کند و به وجود دیگری پیوند می دهد و نوعی تلاقی و امتزاج روح پدید می آورد.
در ادبیات ما عاشقی با غالباً سوختن و نابود شدن همراه است. نمونه آن عشق پروانه است به شمع. اینگونه عشق هم نجات بخش شناخته شده و هم تباه کننده، هم شخص را خاکسار و ذلیل می کند و هم او را به اوج اعتلاء می رساند
در این دوره همراه با سایر تحولها، وضع عاشقی نیز تحولی پیدا کرده و چنین به نظر می رسد که دنیا برای رشد عشق، زمین بی برکتی شده است.

چرا عشق؟

١_ چون عشق یک انتخاب است یعنی برگزیدن یکی و خواستن او و نخواستن هیچکس دیگری جز او
من از عالم تو را تنها گزینم
روا داری که من غمگین نشینم
دل من چون قلم اندر کف توست
ز توست ار شادمان وگر حزینم
امروزه اما … یک مرد آنقدر زن در برابر خود می بیند، یا یک زن آنقدر مرد، که به آسانی نمی تواند خود را به انتخابی مصمم کند، هرچه دایره مقایسه گسترده تر گردد، امکان انتخاب دشوارتر می شود، هر کس هر که را بربگزیند، تصور می کند که مغبون شده و بهتر از او را می توانسته است بیابد
٢_ تاکنون جنین بوده است که عشق از “منع” قوت بگیرد، یعنی مانع و حجاب در برابر آن باشد تا بتواند رشد کند.
پرده بردار ای حیات جان و جان افزای من
غمگسار و همنشین و مونس شب‌های من
امروزه اما … در دنیای کنونی مانع و حجاب روزبه روز کمتر می شود، خطر و ترس و مشکل های عاشقانه به حداقل تتزل کرده اند. امروز مردی زنی را که دوست می دارد …

این عشق و آن عشق
نویسنده: مهدی رزاقی طالقانی