محمد اسلامی ندوشن در بیان چرایی تشکیل امپراطوری هخامنشی ها می گوید که ایران برای ماندن در جغرافیای جهانی راهی جز تشکیل امپراطوری نداشت
و در بیان نوعِ امپراطوری هخامنشی ها می نویسد که هر کشور مسخر شده، اجباری به تغییر فرهنگ و سنن خود نداشت و قصدی از جانب هخامنشیان برای یک رنگ کردن جهان با ایده های ایرانیان نبود. ایرانیان جهان رنگارنگ را دوست داشتند
از آن عظمت تا این ظلت
آن عظمت در دیدگاه و بینش کشور داری امروز جای خود را به حقارت یک دست کردن یک جامعه در پوشش رسیده است. مجلسی کشوری که هزار بار بر زمین مانده دارد دغدغه اش شده لباس زنان فوتبالیستی که مانتو نپوشیده اند.
جدای از سقوط سیاست در ایران که چنان کلان اندیشی را از دست داده و به چنین حقارت اندیشی دچار شده است.
تلاش برای یکدست کردن جامعه ایران گویا دو باره قوت گرفته است. انگار طالبان خون تازه ای به بنیادگرایی تزریق کرده است.
در ماههای اخر سال ٢٠٢١ بنیادگرایی در خاورمیانه برای تشکیل دولت اسلامی توسط داعش و ایران شکست خورده است و با اقدامات دونالد خان ترامپ در تحریم و ترور و به دوستی نشاندن اسرائیل با کشورهای عربی، ایده یک دست کردن (شما بخوانید دولت اسلامی شدن) خاورمیانه حداقل برای مدتی به محاق رفته است.
(هر چند طالبان به زودی سودای دولت اسلامی را پی خواهد گرفت و با ایران و داعش تضاد منافع خواهد یافت)
با وضعیت فعلی ایده یک دست کردن حاکمیت و یک دست شدن جامعه باز روی میز آمده است
یعنی نظام سیاسی ایران باز یک گام تحقق دولت مدرن فاصله گرفت.
… و جامعه مدرن
جامعه مدرن هیچ وقت وحدت و یکدستی به معنای مرسوم سنتی را نخواهد داشت. هر چه جامعه توسعهیافتهتر باشد، رنگارنگتر است.
نمونه های همزیستی سیاه و سفید و همجنس گرا و دگر باش و مسلمان و یهودی و مهاجر و بومی در کشورهای توسعه یافته بسیاری از شرق تا غرب وجود دارد
هر چه تفاوتها در جامعه بیشتر میشود بر خلاف تصور آن جامعه به ستیز و جنگ نزدیک نمی شود، و این تفاوتها لزوما در تعارض یا تناقض با یکدیگر نیستند، اتفاقا برعکس، تفاوت است که رشد و مدنیت و احترام به هم و پذیرش یکدیگر را به ارمغان می آورد.
بنابراین جامعه مدرن به وحدتی میرسد که متفاوت از وحدت در جامعه سنتی است. در جامعه سنتی وحدت یعنی تشابه همگان و همه یکجور بودن است.
مثل پادگان که یکدست لباس پوشیدن در آن قانون است در جامعه سنتی یک دست نگاه کردن و فکر کردن هم قانون است
در جامعه سنتی تفاوتها به رسمیت شناخته نمیشود. افراد متفاوت حذف و طرد و حتی محکوم میشوند
مثل آنچه که در ایران این سالها با کیمیا و گلشیفته و مریم میرزاخانی …
از هخامنشی تا طالب منشی
نویسنده: مهدی رزاقی طالقانی
