دریا و کشتی و ۳۷۰۰ سال قبل
در حالیکه هنوز صحبت متقنی از چگونگی مسائل و قوانین حقوقی کشتیرانی بین المللی در برخورد کشتی سانچی با کشتی چینی نمی شود، باور اینکه که در ۳۷۰۰ و خورده ای سال پیش و در سال ۱۷۵۰ پیش از میلاد، در شهر و تمدن باستانی بابل مردمانی بودند که قانون کشتیرانی داشتند سخت است. آنها برای تجارت و داد و ستد، کشتی رانی و قایق رانی به راه انداخته بودند وتوسط یکی از روشنفکرترین پادشاهان تاریخ، برای این کار ضوابط قانونی تعریف کرده بودند.
سخت و هیجان برانگیز و اعجاب اور است اما باید باور کرد که در همسایگی ایران و در دوره ای که ما هنوز متمدن نبودیم، در عصر حموربی و بر اساس کشفیات اروپاییها در بین النهرین و ایران، این سطح از رشد در بابل رخ داده بود. به بهانه تصادف دریایی سانچی، خواندن قسمتی از کتاب تاریخ بابل نوشته لئوناردو کینگ درباره قوانین کشتی رانی خالی از لطف نیست
قوانین کشتیرانی
“در متون و سنگ نوشته های {بابلی} به کشتی اشاره شده است و مسلما کشتی تنها نوعی بود که بر روی رودها به منظور حمل و نقل از طریق آب استفاده می شد. گنجایش هر کشتی را با مقدار غله ای که در آن جای می گرفت، اندازه گیری می کردند و بررگترین واحد حجم را {گور} می نامیدند. کشتیهای بزرگ احتمالا شبیه کرجیهایی است که امروزه دیده می شود … قایقرانان و ملوانان طبقه ای بزرگ را در جامعه تشکیل می دادند … قایقهای بزرگ تحت فرماندهی یک ناخدا بود … برای مسئولیت های قایقداران و قایقرانان و مشتریان آنها مقررات ویژه وضع شده بود. هرگاه قایقرانی قایقی را از صاحب آن کرایه می کرد. مسئول آن به شمار می رفت. و اگر گم یا غرق می شد باید تاوان آن را پرداخت می کرد. اما اگر آن قایق آسیب دیده را دوباره به آب می انداخت می بایست نیمی از غرامت را بپردازد. {در قانون حموربی} تصادم دو قایق به یکدیگر نیز پیش بینی شده بود، اگر یکی از آنها در جایی لنگر انداخته بود، قایقران قایق دیگر مجبور بود که بهای قایق غرق شده و همچنین بهای کالای از دست رفته را بپردازد. در مورد بهای این کالاها، صاحب آنها ارزش را با سوگند خوردن تعیین می کرد. {در دوره حموربی} بسیاری از دعاوی در دادگاهها مربوط به از دست رفتن کالاها یا آسیب رسیدن به آنها در طی حمل و نقل از طریق راههای آبی بود.
کشتی سانچی باستان
نویسنده: مهدی رزای طالقانی
