تحلیل کوتاه درباره جایگاه زنان پس از انقلاب اسلامی
جایگاه زنان در نظام سیاسی جمهوری اسلامی نسبت به دوره پهلوی در سطوح بالا پسرفت و در سطوح میانی به لحاظ کمیت پیشرفت داشته است. یعنی تعداد زنان بیشتری در سطوح میانی به کار گرفته شدهاند. کیفیت حضور هم از این جهت قابل دفاع نیست که تنها زنانی به این سطوح اضافه شدهاند که تفکر کاملا خط کشی شده دارند؛ و اصولا نمایندگی کمتر از ده درصد جامعه زنان را برعهده دارند. به همین علت هم این گروه نمی توانند در فرایند تحقق مطالبات اکثریت زنان جامعه نقش ایفا کنند. که نمونهاش در ماجرای اخیر حضور زنان در ورزشگاهها و قوانین منع خشونت علیه زنان و مسائل حقوق زنان به طور کلی هویدا بود. این گروه از زنان نه تنها در تحقق این مطالبات گامی بر نداشتهاند که در بسیاری از مواقع سد راه هم بودهاند. نمونههایی از این دست، مینو اصلانی و عشرت شایق و … هستند
معصومه ابتکار و آغاز پیشرفت از دیوار سفارت
فارغ از کارنامه نظام سیاسیِ پس از انقلاب اسلامی و تصویر نه چندان سفید معصومه ابتکار، خواهر مری انقلابیها به همراه معدودی دیگر در این میان سدشکنانی موفق بودهاند. او به مدیریت میانی در ساختار سیاسی اکتفا نکرد و با سیاست ورزی، سطوح بالای مدیریتی را در دولت تصاحب کرده. از این جهت شاید تاثیراتی در بهبود وضعیت زنان میانه رو و اصلاحطلب در تحقق مطالباتشان ایفا کرده باشد.
ابتکار که در زمان اشغال سفارت آمریکا در تهران یکی از دانشجویان فعال پیرو خط امام و مترجم واسطه (خواهر مری از نگاه آمریکایی ها) برای ارتباط بین گروگانها و گروگانگیرها بود، عنوان موفقترین و اولین زن در نظام جمهوری اسلامی که به پست معاونت ریاست جمهوری دست یافت.
خوشههای شهریور
ابتکار در کتاب خوشههای شهریور به داستان حضور خود در دولت و ماجراجویی های یک زن در مواجهه با جبهه خشک و منجمد مدیریت مرد پسند انقلابی اشاره دارد
ابتکار در این کتاب که با تم محیط زیستی نگارش و منتشر شده است، به تعاملات سخت و طاقت فرسای خود با ائمه جمعه و سایر وزرا و استانداران برای بهبود وضعیت زیست محیطی پرداخته است. وی که در دولت سید محمد خاتمی و در راستای تحقق یکی از شعارهای رهبر اصلاحات به ریاست سازمان محیط زیست رسید، در این کتاب علاوه بر طرح مسئله حضور زنان در چنین سطوحی، به نکات عجیب و غریب محیط زیست در ایران از تخریب جنگلها توسط لابی های قدرتمند متصل به سیاسیون تا حضور وزرای دولت های عربی برای شکار گونه های منحصر به فرد جانوری در دشت های جنوبی پرداخته است که خواندن کتاب را برای مخاطب جذاب و تاسف برانگیز می سازد
از نکات دیگر این کتاب، بازخوردهای حضور زن محجبه و چادری در راس هیئت های عالیرتبه ایرانی در مجامع بین المللی است که در قالب خاطراتی بیان شدهاند. ابتکار در این کتاب به محدودیتهایی چون عدم امکان دست دادن با دولتمردانی چون نلسون ماندلا و ایجاد فرصت های ارائه تفکرات زن ایرانی پس از انقلاب در جهانی که در حدود سی سال از او بی خبر است اشاره می کند …
و کتاب را با ذکر پسرفت شرایط کشور در دوره چهارساله اول دولت محمود احمدی نژاد به پایان می رساند.
توضیح کتاب
هشت سال مسئولیت در سمت معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست فرصتی برای آزمودنم و محکی برای میزان پایبندی و تحقق شعارها و اعتقاداتم نسبت به انقلاب و موضوع دستیابی زنان به قدرت بود. آن هشت سال میزانی بود برای سنجش تحمل، صبر، خویشتن داری، مدارا با مردم و منتقدین و مقاومت در مقابل تهدیدها، تطمیعها و لغزشها. امیدم نیز این است که دختران و پسران ایرانی و نسل های آینده با مطالعه آن بتوانند در ورای غبارها و کدورت ها، نسیم حقیقت را احساس کنند و اشتباهات و نقاط ضعف را در کنار دستاوردها ببینند تا برایشان تجربه ای مفید باشد و نه تعریف و تمجید بی حاصل خاطراتی از سالهای دور. شاید فرزندان جستجوگر این سرزمین در لابلای این وقایع آنچه را می خواهند بیابند.
درباره نام خوشههای شهریور
ابتکار در مصاحبهای با ایسنا درباره انتخاب نام کتاب خوشههای شهریور میگوید:
شهریور برای ما مفاهیم زیادی دارد. اول آنکه من متولد شهریور هستم و دیگر آن که آغاز به کار دولت آقای خاتمی در شهریور ۷۶ بود؛ یعنی زمانی که حکم معاونتم را گرفتم شهریور ماه بود و اساسا شهریور، ماه وقایع زیادی است. همچنین خوشه یا سنبله نماد شهریور است و این نام ارتباط زیادی با متن کتاب دارد.
اگر مخاطب از ایفای نقش زنان در مدیریت جمهوی اسلامی ناامید نیست و به دنبال شناخت مسیر و موانع آن هست و اگر مایل به شناخت پشت صحنه مسائل زیست محیطی در کشور باشد، این کتاب گزینه مناسبی برای چند روز مطالعه است
معرفی کتاب خوشههای شهریور
نویسنده: مهدی رزاقی طالقانی
