تقریبا همه ما دهه شصتی ها لااقل یک ریاکشن نسبت به دکتر جاسبی ریٔیس مشهور دانشگاه ازاد داشته ایم. یا در دانشگاهش درس خواندیم یا دانشگاهش را نکوهش کرده ایم. بعضی ها به او صفت دزد و بعضی های دیگرمان، به او صفت های بدتر و بهتر داده ایم، خلاصه قسمتی از نوستالژی زمان ماست.
ماجرای دانشگاه ازاد دکتر جاسبی قصه هزارتویی دارد که باید به وقتش درباره آن بنویسم اما علی الحساب آخر هفته، روزی را مهمان جاسب بودیم که تصویرش از اساس با تصویر ما از اقای جاسبی قدری متفاوت بود.
مقداری اطلاعات در این فاصله درباره جاسب جمع کردم که خالی از لطف نیست در ذیل عکسها خوانده شود

جاسب کجاست؟
جاسب در مسیر قم _اصفهان و در حوالی دلیجان واقع شده است. منطقه ای نیمه کوهستانی که شامل هفت روستای قشنگ با اسم های قشنگ تر است بیجگان، وشتکان، وسقونقان، هرازیجان، زُر، واران و کروگان

زبان؟
مردمی که من دیدم به مردم دشت نزدیک بودند تا مردم کوهستان، دارای طبعی بلند بودند و هوش اجتماعی مناسبی داشتند
زبان گذشته جاسبی ها زبان راجی بوده که تعدادی از قدیمی های منطقه کماکان کلماتی از آنرا در کلام خود هنوز دارند.
و با اینکه خشکسالی صریحاً فریاد میزد که کشاورزی منطقه در معرض خطر است اما ایده قنات سازی ایرانیان قدیم منطقه را سرپا نگاه داشته بود و درخت های گردو و فندق و بادام فوق العاده ای داشت
جذابیت جاسب؟
نکته بسیار جالب شکل کوههای جاسب بود که عموماً دیواره ای بودند و برای سنگ نوردی فوق العاده، حتی اگر دولتی به کیفیت دولت سیرالیٔون در ایران سر کار بود با چند کمپ فوق العاده می توانست با جذب توریست_ورزشکار اقتصاد این منطقه را با همین کوهها شکوفا کند.
دو سه قله بالای سه هزار متر و منطقه محافظت شده زیست محیطی و چندین تپه و بنای تاریخی مثل قبرستان قدیمی واران، تپه قلعه کوه، تپه قلعه سرخ از دیگر جذابیتهای جاسب بود که غیر از قله ها با باقی آنها من از طریق سایتهای گردشکری اشنا شدم و خبری از تابلوی خاصی در مسیر نبود.
غرغر
بیشتر پلاک های خودروها نشان از حضور مردم دلیجان و تهران و قم در منطقه می داد و طبعاً بیشتر آلودگی های پلاستیکی و …هم ناشی از حضور همین افراد در منطقه بود که به خصوص در کناره های رود ازنا بدجور به چشم می آمد
ویکی پدیا از بهایی نشینی جاسب در گذشته خبر میدهد و می گوید در درگیریهای سالهای پنجاه تا هفتاد تقریبا منطقه خالی از مردم بهایی شده است و ماجراهایی از این دست جنگهای مذهبی درباره این منطقه بسیار است،
به هر صورت جاسب و آن جاده فوق العاده اش را باید دید، هر چند مثل خیلی از مناطق این مملکت جذابیتهایش هرز می رود.