اقسام دانشها
ابن سینا در تقسیم بندی دانش، دانشها را بر اساس نظامی خاص طبقه بندی میکند بر این اساس از نگاه ابن سینا، دانشها در تقسیم اولیه به:
۱ – دانشهای مقطعی
۲ – دانشهای ثابت، تقسیم میشوند
دانشهای مقطعی
دانشهای مقطعی به دانشهایی گفته میشود که روزگارانی به کار آیند و در برههای کاربردشان را از دست میدهند یا روزگارانی نیاز بدانها مورد غفلت واقع میشود و بعد مورد توجه قرار میگیرند؛
دانشهای ثابت (حکمت)
ولی «دانشهای ثابت» آنهایی هستند که به زمانی خاص اختصاص ندارند؛ بلکه در همه زمانها کاربرد دارند. این قسم دانشها برازنده نام حکمت هستند
دانشهای حِکمی نیز به اصلی و فرعی تقسیمبندی میشوند.
دانشهای حکمی فرعی
دانشهای حکمی فرعی مانند طبابت، کشاورزی و علوم جزئی مربوط به تنجیم تقسیم میشود
دانشهای حکمی اصلی
و دانشهای حکمی اصلی نیز به
۱- ابزاری مانند (منطق) و
۲- غیر ابزاری تنوع می یابد.
دانشهای غیر ابزاری
دانشهای غیر ابزاری در اولین تقسیم به
۱- دانش نظری و
۲- دانشهای عملی تقسیم میشود.
هدف دانشهای نظری
«دانش های نظری» که تنها هدفش تزکیه جان است به وسیلۀ معلوماتی که برایش حاصل میشود، موجوداتی را که افعال یا حالات ما نیستند بررسی میکند
اقسام دانشهای نظری
شیخ بر خلاف متعارف، دانش های نظری را به طبیعی، ریاضی، الهی و کلی تقسیم می کند و معیار را در این تقسیم بندی موضوع آنها قرار میدهد؛ زیرا موضوع به لحاظ تعریف و قوام، یا ممزوج با ماده است (طبیعیات)، یا غیر ممزوج با ماده است (الهیات و یا گاهی ممزوج و گاهی غیر ممزوج با ماده است (ریاضیات)
هدف دانشهای عملی
و دانشهای عملی که هدفش عمل بر وفق معلومات نیز هست، افعال و حالات ما را بررسی می کند تا بهترینها در ما تحقق یابند یا از ما صادر شوند.
اقسام دانشهای عملی
ابوعلی سینا دانشهای عملی را نیز به چهار بخش
۱- علم
۲- اخلاق
۳- علم تدبیر منزل
۴- علم تدبیر مدینه
۵- و علم قانون گذاری تقسیم می کند.
تقسیم بندی دانش از نظر ابوعلی سینا
نویسنده: محمدتقی یوسفی
